Blaasontsteking bij de kat

Een kat met symptomen van een blaasontsteking plast vaker, moeilijker of buiten de daartoe bestemde plaatsen. Meestal plast de kat met gekromde rug. Ook bloedplassen, likken aan de genitaliën en klagelijk jammeren tijdens het plassen zijn veel voorkomende klachten.

Blaasontsteking bij de kat kan periodiek optreden en kan al dan niet gepaard gaan met het neerslaan van kristallen (blaasgruis) of het ontstaan van blaasstenen.

LET OP !! Wanneer een kat niet of moeilijk kan plassen kan dit duiden op een verstopping van de plasbuis en dit is levensbedreigend ! Bel ons daarom altijd wanneer uw kat dergelijke symptomen vertoont.

Blaasontsteking en problemen aan de urinewegen komen bij de kat erg vaak voor. Deze aandoeningen kunnen chronisch worden als ze niet herkend worden. Het is erg belangrijk om de oorzaak te achterhalen en te behandelen. Behalve onderzoek van de urine is het bij plasproblemen dus belangrijk om de kat door een dierenarts te laten onderzoeken.

In sommige gevallen zal het na een eerste lichamelijk onderzoek nodig blijken om extra onderzoek te doen; bijvoorbeeld echo- of röntgenonderzoek van de blaas.

Oorzaken
Veel plasproblemen bij katten ontstaan door een combinatie van stress, verkeerde voeding, onvoldoende kattenbakhygiëne en te weinig lichaamsbeweging. Katers, dieren met overgewicht en dieren die binnen, of in groepen leven, lopen meer risico op het ontwikkelen van plasproblemen dan andere dieren, zo blijkt uit diverse onderzoeken. Hieronder volgt een opsomming van enkele oorzaken:

Blaasgruis en/of blaasstenen
Blaasgruis wordt gevormd uit kristallen van mineraalzouten. De aanwezigheid van blaasgruis of een blaassteen kan de blaas chronisch irriteren en kan leiden tot een chronische bacteriële infectie. Er is een duidelijk verband aangetoond tussen te veel mineralen in de voeding en het sneller ontwikkelen van blaasgruis bij de kat. Struviet kristallen en oxalaat kristallen komen regelmatig voor.

Gedragsoorzaken
Vaak is dit 'aangeleerd gedrag'. Het plassen op de kattenbak kan geassocieerd worden met pijn, waardoor de kat buiten de bak gaat plassen. De meest voorkomende gedragsproblemen bij de kat zijn het in huis sproeien en het buiten de kattenbak plassen of poepen.

Urinewegtumoren/poliepen
Bij vooral oudere katten kan dit incidenteel voorkomen. Blaastumoren zijn vaak kwaadaardig. Poliepen zijn in de regel goedaardig.

Bacteriële infectie
Soms kan er sprake zijn van een op zichzelf staande urineweginfectie, dit komt echter niet vaak voor.

Anatomische afwijkingen
Dit zien we soms bij jonge dieren. De embryonale verbinding tussen de navel en de blaas kan na de geboorte blijven bestaan, waardoor er een soort zakje aan de blaas ontstaat, waarin makkelijk urine achterblijft. Zo kan er makkelijker een chronische blaasontsteking ontstaan. Dit zien we echter vaker bij honden dan bij katten

Feline idiopatische cystitis (FIC)
Een andere term voor chronische blaasontsteking zonder duidelijke aanwijsbare oorzaak. Deze aandoening wordt vastgesteld, als andere oorzaken uitgesloten zijn. Over het ontstaan hiervan is nog veel onduidelijk. Er lijkt sprake te zijn van een verstoring in de wisselwerking tussen bestanddelen in de urine, de zenuwvoorziening van de blaas en de beschermende eiwitlaag in de blaas. Dit veroorzaakt ontsteking en verkramping van de blaas.

Psychische factoren (stress) lijken een belangrijke rol te spelen in die wisselwerking. Het is niet altijd even makkelijk te achterhalen wat de stressfactor is of is geweest. Katten raken in de stress van de meest uiteenlopende zaken. Het kan te maken hebben met een veranderde leefomgeving of een veranderde leefsituatie waardoor de kat zich onzeker voelt. Voorbeelden zijn: een nieuwe baby, een nieuw huisdier, vuurwerk of andere geluidsoverlast, een scheiding, een verhuizing, een vakantie, een drastische verbouwing, een kind dat uit huis is gegaan, een nieuwe partner of ruzie en spanningen in het gezin. Misschien zijn er vreemde katten die in of om het huis vertoeven.

Of misschien heeft u een ander merk kattenbakvulling gekocht wat de kat niet waardeert of de kattenbak wordt niet vaak genoeg verschoond of er staan te weinig kattenbakken. Vuistregel is: per kat één kattenbak plus één. Soms krijgt de kat te weinig aandacht, of er is overdag niemand thuis. Katten stellen het op prijs als ze meerdere keren per dag korte contactmomenten hebben.

Als u de reden van de stress wilt weten, dan zult u uw kat goed moeten bestuderen. Als er redenen te vinden zijn, dan kunt u soms wel en soms niet een verandering aanbrengen in uw levensstijl, uw woning of in het aantal huisdieren.

Diagnose
Om de oorzaak bij uw kat te achterhalen is het allereerst noodzakelijk om een urineonderzoek te doen. Soms is een bacterieel onderzoek nodig van steriel afgenomen urine door middel van een blaaspunctie. Om een steen, poliep of tumor uit te sluiten is een blaasecho of een röntgenfoto nodig. Verder onderzoek helpt bij het structureel aanpakken van het probleem, zeker als de plasklachten al vaker zijn opgetreden.

Probeer wat verse urine mee te nemen voor controle. U kunt zelf een urinemonster verzamelen met behulp van speciale KatKor kattenbakkorrels die geen vocht absorberen. Deze zijn bij Delta Dierenartsen verkrijgbaar. Mocht dit niet lukken dan kan de dierenarts met behulp van een blaaspunctie urine afnemen.

Behandeling
Wordt er een duidelijke oorzaak gevonden dan kan er worden ingegrepen, bijvoorbeeld operatief bij een blaassteen. Ook een aangepast dieet of een antibioticumkuur behoren tot de mogelijkheden. Is er sprake van F.I.C. dan ligt het wat gecompliceerder. Veelal bieden ontstekingsremmers of blaasontspanners verlichting, soms bieden gedragsbeïnvloedende medicatie, cranberry extracten of de Feliway® verdamper uitkomst. Belangrijker zijn een aantal tips die de kans op terugkeer van blaasontsteking zo klein mogelijk houden.

Tips
De urinesamenstelling is door middel van de voeding zodanig te beïnvloeden dat de neerslag van kristallen voorkomen kan worden. Het eerste doel is om de wateropname te stimuleren om zo de hoeveelheid plas aanzienlijk te vergroten. Hoe vaker de kat de blaas leegt, des te minder kans op blaasontsteking. Uit onderzoek blijkt dat katten die natvoer eten, meer vocht opnemen dan katten die naast de droge brok die ze krijgen water moeten drinken. Natvoer is altijd beter dan droogvoer als uw kat plasklachten heeft.

Geef speciaal blaasdieet natvoer van bv. Urinary van Royal Canin of Hill's C/D. Dit voer bevat veel vocht en bevat veel minder mineralen dan andere droogvoeders. Geef liever meerdere keren per dag een klein beetje eten geven. Een kat eet van nature veel kleine maaltijden per dag. Voer dat veel water bevat, zoals blikvoer, bederft snel bij kamertemperatuur. Dus geef kleine porties die snel opgegeten worden. Een geopend blik altijd mét deksel in de koelkast bewaren. Katten die binnenshuis leven moeten gestimuleerd worden om te bewegen, dat is ook goed voor de wateropname.

Zet iedere dag vers drinkwater neer, want vers koel water smaakt beter dan lauw water. In de tuin of op het balkon mag ook een bakje met kraanwater of regenwater worden neergezetten. Veel katten drinken liever buiten ergens water in plaats van gewoon kraanwater, waarschijnlijk omdat er een geur of smaakje aanzit. Bovendien wordt het water drinken gestimuleerd als de kat het water kan 'stelen'. Catmilk is ook een optie en bevat weinig melksuiker. De meeste katten krijgen diarree van te veel melksuiker in gewone zuivel. Voor katten die binnenshuis leven kan een drinkfontein een leuke oplossing zijn.

Regelmatig legen van de blaas ook heel belangrijk. Voor een kat moet de kattenbak altijd aantrekkelijk blijven. Verschoon dus regelmatig de kattenbak. Plaats de kattenbak op een rustige plek. Plaats de kattenbak niet te dicht bij de voer- en drinkbak of slaapplaats van de kat, maar op minimaal 50 cm afstand. Soms maakt een kat eerder gebruik van een kattenbak als er geen kap op zit. Een kat deelt niet graag haar bak met anderen als ze het zelf voor het zeggen had. Probeer eens uit te vinden welke kattenbakvulling de kat het prettigst vindt.

Geef een buitenkat met plasproblemen de gelegenheid om te plassen door een kattenbak in huis te plaatsen bij koud of nat weer.

Als stress een factor is voor het ontstaan van de blaasontsteking bij uw kat, dan kan naast het weghalen/verminderen van de oorzaak, ook de Feliway ® verdamper helpen. De Feliway ® verdamper verspreidt geruststellende feromonen, die niet door mensen maar uitsluitend door katten worden waargenomen.

Vermindering van de stressfactoren kan ook door bijvoorbeeld schuilplaatsen voor de kat te creëren, ongewenste contacten met andere dieren in huis te verminderen of te zorgen dat de kat makkelijker naar buiten kan gaan, bijvoorbeeld met een kattenluik. De bij ons voordelig verkrijgbare Sureflap-kattenluik houdt ongewenste indringers buiten de deur.

In veel gevallen kan tijdige tussenkomst van een gediplomeerd gedragstherapeut uitkomst bieden. Wij hebben goede ervaringen met Sonja van Leeuwen. Zij is gespecialiseerd in probleemgedrag bij katten. Eénmaal per maand verzorgt zij bij Delta Dierenartsen een speciaal gedragsspreekuur.

In aanvulling op gedragstherapie is een behandeling met speciale gedragsmedicatie of rustgevende voeradditieven bij stress een optie. Wanneer dit gedaan wordt onder intensieve begeleiding van een gedragstherapeut, heeft dit altijd de beste resultaten. Belangrijk bij chronische blaasontsteking is wel dat altijd eerst goed wordt uitgezocht wat de oorzaak is van het gedrag.